12. Bert Wagendorp – Ventoux

14-032Waarschijnlijk is Ventoux het best verkochte boek in dit lijstje. Een echte bestseller voor de Grollenaar Wagendorp. De Proloog is een echt wielerboek, in Ventoux is wielrennen eigenlijk niet meer dan context. Maar voor de columnist van de Volkskrant was het wel zijn eerste bestseller

Het verhaal werd als filmscenario bedacht, maar werd eerst een roman, voordat het toch nog verfilmd werd. Het verhaal over de vrienden uit Zutphen die allemaal verliefd waren op hetzelfde meisje raakte een snaar bij velen. Een boek over mannenvriendschap, vaak onderbelicht in de literatuur.

Onlangs kwam, jaren later, Ferrara uit, de opvolger van Ventoux. Voor al degenen die zich afvroegen hoe het nu met de karakters ging.

Bert Wagendorp – Ventoux

Deze tour elke dag een boekentip. Voor tijdens die lange wandeletappe. Voor op vakantie. Gewoon, omdat wielrennen een schitterende sport is, zeker om over te lezen.

13. Benjo Maso – Wij waren allemaal goden

Wanneer je zijn naam leest, denk je dat hij Italiaans is. Ik wel tenminste. Maar ondertussen wordt hij door de kenners gezien als de beste Nederlandse schrijver van wielerboeken. Hij doet dat als hobby, daarnaast is hij een voornaam socioloog.

Van zijn prachtige oeuvre is dit boek zonder twijfel de topper. De Tour van 1948 opnieuw verteld. Alle mogelijke bronnen wist hij aan te boren, samen te brengen en dat resulteerde in een kroniek die je niet neer kan leggen. Nu heeft Maso dit jaar niet geheel toevallig gekozen. Het was de tweede tourzege van Gino Bartali, tien jaar na zijn eerste. Niemand kende ooit zo veel tijd tussen twee tourzeges. Hoe vaak zou hij hebben gewonnen als de Tweede Wereldoorlog niet was uitgebroken? Maar het was veel meer dan een wielerwedstrijd, de politiek maakte de wedstrijd belangrijker dan ooit.

Benjo Maso – Wij waren allemaal Goden

Deze tour elke dag een boekentip. Voor tijdens die lange wandeletappe. Voor op vakantie. Gewoon, omdat wielrennen een schitterende sport is, zeker om over te lezen.

14. Huisdichter Cornelis – Over waaierloze wegen

Huisdichter Cornelis - Over waaierloze wegenKroegbaas in Amsterdam, rentenieren in de Achterhoek. En naast voetballiefhebber is Cees van Zuilen zeker ook wielerfan. Hij mocht als Huisdichter Cornelis in de mooiste rubriek van de Volkskrant op zaterdag, Het Nieuwste Schavot, vele sportgedichten schrijven. Vele Nederlanders kennen zijn poëzie, omdat Mart Smeets hem graag voorleest bij DWDD.

Samen zaten we ooit in Herberg de Pol te genieten van De Ronde van Vlaanderen. Gewoon een zaaltje wielerliefhebbers die samen naar een prachtige koers kijken. Ondertussen heeft hij meerdere bundelingen uitgebracht, met prachtige sportgedichten. Deze bundeling zijn de wielergedichten. Snel uit, maar ideaal voor tijdens de Tour.

Huisdichter Cornelis! Over waaierloze wegen 

Deze tour elke dag een boekentip. Voor tijdens die lange wandeletappe. Voor op vakantie. Gewoon, omdat wielrennen een schitterende sport is, zeker om over te lezen.

15. Albert Londres – Dwangarbeiders van de weg

15-034Verslagen van Touretappes waren vroeger complete verhalen. Voor velen was de krant de enige informatiebron. Televisie bestond niet, radio was nog niet zo snel en actueel als nu, ook niet voor iedereen weggelegd. Dus las je de volgende dag in je krant de etappe van de dag ervoor alsof je het live volgde. En die verslagen waren eerder vergelijkbaar met het betere radiocommentaar van tegenwoordig dan met de nabeschouwingen in de krant van vandaag.

In 1924 volgde de journalist Londres de koers voor Le Petit Parisien. Gebundeld zijn ze een prachtig monument voor een van de mooiere vooroorlogse Tours. Een tijd waarin renners hun eigen fiets moesten repareren bij de lokale smid wanneer je pech had. Waarin uren werden gewonnen én weer verloren. Waarin renners mythische figuren werden doordat we de helden alleen kenden uit deze krantenverslagen. Boeiend tijdbeeld, schitterende koers.

Albert Londres – Dwangarbeiders van de weg

Deze tour elke dag een boekentip. Voor tijdens die lange wandeletappe. Voor op vakantie. Gewoon, omdat wielrennen een schitterende sport is, zeker om over te lezen.

16. Karel van Wijnendaele – Het rijke Vlaamsche wielerleven

Moet je een boek willen lezen van iemand waarvan bekend is dat hij fout was in de oorlog? Wil je een boek lezen waarin de eerste hoofdstukken meer autobiografie zijn, zelfverheerlijking eerder, dan over het genoemde onderwerp gaan? Lees je verder wanneer je weet dat de auteur zijn rol als ploegleider, wierlerbobo en journalist door elkaar gebruikte, om profijt te trekken wanneer het hem uitkwam?

Het antwoord is niet zo moeilijk. Wanneer je hebt vastgesteld dat de heer van Wijnendaele niet postuum nog de sympathieprijs uitgereikt zal krijgen, maar wel geweldig boeiend kan schrijven, zeker als het om het Vlaamse wielrennen van voor de oorlog gaat, dan is er geen beter boek te vinden.

Dus mocht je de kans hebben dit boek ergens aan te kunnen schaffen, geen seconde twijfelen: Doen!

Karel van Wijnendaele – Het rijke Vlaamsche wielerleven

Deze tour elke dag een boekentip. Voor tijdens die lange wandeletappe. Voor op vakantie. Gewoon, omdat wielrennen een schitterende sport is, zeker om over te lezen.

17. Paul Rood – Groot verzet

In tweedehands boekenzaken snuffel ik graag rond naar boeken die ik altijd al wilde hebben, maar nog meer naar boeken waarvan ik niet eens wist dat ik ze zou willen lezen. Dit boek valt in de laatste categorie. Paul Rood kende ik niet, maar zijn gefictionaliseerde autobiografie was een treffer. Boeiend van begin tot eind, een pagetwister van jewelste.

Rood was een jongeman vol maatschappijkritiek, werd in Zweden opgepakt vanwege drugssmokkel. Hij ontsnapte uit de gevangenis en begon te fietsen, hij bleek talent te hebben. Zoveel talent dat hij in de nationale baanselectie terecht kwam. Maar meedoen aan internationale wedstrijden is vrij lastig, wanneer je nog gezocht wordt omdat je je straf moet uitzitten.

Op mijn blog schreef ik een stukje in 2006, nadat ik het boek gelezen had. Tot mijn verbazing kwamen er meerdere reacties. Eerst de dochter van de auteur, daarna mensen die boos op Rood waren omdat hij zich blijkbaar tot de Scientology kerk had bekeerd. Toen vele jaren later iemand zijn boek wilde verfilmen, kreeg mijn blog extreem veel bezoekers, meer informatie over Rood was blijkbaar niet te vinden op het internet.

Paul Rood – Groot verzet 

Deze tour elke dag een boekentip. Voor tijdens die lange wandeletappe. Voor op vakantie. Gewoon, omdat wielrennen een schitterende sport is, zeker om over te lezen.

18. Miel Vanstreels – Een toerist met altijd tegenwind

In het Nederlands taalgebied zijn er slechts weinigen die zich bezighouden met Wielerpoëzie. Zelf heb ik wel eens wat gedachtespinsels als Tourpoëzie op mijn site gepubliceerd. Ook de bundel sportpoëzie van Sylvester Menthol jr. zal sommigen niet onbekend voorkomen. Naast de Vlaming Willie Verhegge kom je dan al snel uit bij Miel Vanstreels. Een vlaming die al het grootste deel van zijn leven in Maastricht woont. Een echte liefhebber die vooral in eigen beheer boekjes uitgeeft. De meeste gedichtjes en stukjes verschijnen eerst op zijn blog Fietsvarianten.

Vanstreels zal niet zo snel lyrisch zijn, hij volgt de waan van de dag ook niet echt. Het gaat hem vooral om de schoonheid van de sport, de herinneringen aan vroeger, met veel voor ons onbekende Vlaamse coureurs, de wonderen van de natuur waar hij doorheen fietst, dit alles gemengd met een flinke dosis zelfspot. Want ook al is hij de jongste niet meer, hij fietst nog graag, al weet hij zelf dat het niet echt hard meer gaat.

Vanstreels heeft een behoorlijk oeuvre opgebouwd, de toerist met tegenwind is een verzameling uit dat werk. Leuke gedichten, als afwisseling tussen de andere boeken die deze Tour worden aangeraden.

Miel Vanstreels – Een toerist met altijd tegenwind

Deze tour elke dag een boekentip. Voor tijdens die lange wandeletappe. Voor op vakantie. Gewoon, omdat wielrennen een schitterende sport is, zeker om over te lezen.

19. Pedro Horrillo – Vanaf mijn zadel

Met Oscar Freire kwam een andere Bask mee naar Nederland: Pedro Horrillo. Minder getalenteerd dan de meervoudig wereldkampioen, maar wel een hele fijne renner om in je ploeg te hebben. En toen bleek hij ook nog te kunnen schrijven. In ‘El Pais’ nog wel, de kwaliteitskrant van Spanje. Zijn stukjes waren leuk, boeiend, relativerend, geschreven door een renner die van binnenuit kon kijken, maar net zo lief aan de zijkant stond te kijken. Een goede schrijver dus.

Die columns zijn in Spanje nooit gebundeld, meerdere keren informeerde ik tevergeefs bij Spaanse boekhandels. Maar in Nederland zag er iemand wel brood in blijkbaar. Een vertaler kon aan de slag, want toen Horrillo in Nederland kwam had hij al meerdere grote rondes dagelijks een column geschreven. Even de harde schrijf leegmaken en het boek lag in no-time in de schappen.

Horrillo is de Spaanse Peter Winnen, een romanticus die van de sport houdt, die er met liefde over schrijft. Dat zijn de stukjes die een liefhebber wil lezen.

Pedro Horrillo – Vanaf mijn zadel

Deze tour elke dag een boekentip. Voor tijdens die lange wandeletappe. Voor op vakantie. Gewoon, omdat wielrennen een schitterende sport is, zeker om over te lezen.

20. Jan Siebelink – Pijn is genot

De meeste lezers zullen de schrijver Siebelink kennen van ‘Knielen op een bed violen’, waarin hij zijn gereformeerde opvoeding van zich af schrijft. Nu is wielrennen vooral een roomse sport, zeker geen gereformeerde, dus verwacht je Siebelink niet in de categorie wielerboeken.

Toch schreef Siebelink een mooi wielerboek. Een serie portretten van vele Nederlandse renners. Hij sprak ze, interviewde ze, observeerde ze. Zijn stukken gaan dan ook een stuk dieper dan de doorsnee portretjes die journalisten schrijven. Siebelink kwam via Sauna Diana in aanraking met de sport, de renners. Voor de wat oudere liefhebber is dit bordeel bekend vanwege de familie Siemons, die meerdere renners produceerde, maar vooral vanwege de oude bus die ze elk jaar gebruikten om de Tour te volgen, tevens geschikt om sluikreclame te maken in een tijd waarin reclame nog lastig was.

Siebelinks boek is erg geschikt om elke dag een paar stukjes te lezen, eind van de Tour: boek uit.

Jan Siebelink – Pijn is genot

Deze tour elke dag een boekentip. Voor tijdens die lange wandeletappe. Voor op vakantie. Gewoon, omdat wielrennen een schitterende sport is, zeker om over te lezen.

21. Wilfried de Jong – Kop in de wind

Voor mijn generatie is Wilfried de Jong nog altijd de helft van het cabaretduo Waardenburg en De Jong. Sindsdien heeft hij al zoveel gedaan. Interviewer, schrijver, programmamaker, acteur, presentator, journalist, de Rotterdammer is multifunctioneel. Misschien is hij daarom ook wel zo geschikt als columnist. Hij is een geweldig observator die de sport net even iets anders bekijkt dan de rest van ons. Op maandag kun je zijn verhaaltjes in de NRC lezen.

Hij schreef meerdere wielerboeken, waarvan ‘Kop in de wind’ de beste is. Mooie korte verhalen, vooral afspelend in de rand van de sport. Zonderlingen die hij al dan niet zelf tegenkwam, het maakt eigenlijk niet uit. Hij pretendeert niet de waarheid te schrijven, hij wil een mooi verhaal schrijven. Dat is hem meerdere keren gelukt.

Wilfried de Jong – Kop in de wind

Deze tour elke dag een boekentip. Voor tijdens die lange wandeletappe. Voor op vakantie. Gewoon, omdat wielrennen een schitterende sport is, zeker om over te lezen.

22. Martin Ros – Heldenlevens

Ros was op de radio jaren te horen om over boeken te praten. Het leukst was hij wanneer hij enthousiast werd over een boek. Zo kon hij ook geweldig boeiend vertellen over zijn wielerhelden, met name over Fausti Coppi.

Natuurlijk schreef Ros zelf ook over wielrennen. Heldenlevens kwam voor het eerst uit in 1987. Ik las het destijds en was onder de indruk. Tegelijkertijd kwam de eerste twijfel ook naar boven. Ros nam het niet zo nauw met de waarheid. Of het slordigheid was of bewust iets mooier opschrijven dan het daadwerkelijk was, dat durf ik niet te zeggen. Andere recensenten geven het op de roomse achtergrond van zowel Ros als de wielersport. Verhalen zijn belangrijker dan de waarheid. In dat gebied excelleerde Ros. Dus mocht je op zoek zijn naar mooie verhalen, vooral uit de tijd dat wielrennen die elk jaar produceerde, net na de Tweede Wereldoorlog, dan is dit boek zeker een aanrader.

In 2015, vlak voor de Tourstart in Utrecht, kwam het boek opnieuw uit.

Martin Ros – Heldenlevens

Deze tour elke dag een boekentip. Voor tijdens die lange wandeletappe. Voor op vakantie. Gewoon, omdat wielrennen een schitterende sport is, zeker om over te lezen.

23. Gijs Zandbergen & Marco Pinotti – Verlangen naar de Giro

Volkskrant journalist Zandbergen schreef jaren over wielrennen, was ook regelmatig in de Tour. Hij zat voor de televisie toen hij de Italiaanse renner op de grond zag liggen. Nu is dat tijdens de Tour geen uitzonderlijke situatie, maar op de een of andere manier vond Zandbergen dat hij een berichtje moest sturen naar de renner. Van een beterschapwens kwam een briefwisseling.

Vroeger waren de meeste renners boerenzonen, niet al te ontwikkelde figuren. Een interview met een doorsnee wielrenner was ook niet het meest boeiendst om te lezen. Er zat gewoon niet zo veel ontwikkeling in. Dat is de laatste jaren wel een beetje anders geworden. Pinotti bleek ook een bijzondere renner, iemand die nadenkt over het vak, over de sport, over het leven. Een goede penvriend voor de journalist dus. Zandbergen wist er een mooi boek van te maken.

Gijs Zandbergen & Marco Pinotti – Verlangen naar de Giro

Deze tour elke dag een boekentip. Voor tijdens die lange wandeletappe. Voor op vakantie. Gewoon, omdat wielrennen een schitterende sport is, zeker om over te lezen.